آنچه درباره ترکمن‏‌ها در رسانه‏‌ها به‌ویژه مطبوعات منتشر می‏‌شود

گزارش یک

گزارش «اعتماد» از کورس اسب دوانی گنبد

صدمین قهرمانی ریوها

محمود ابراهیمی: همه شهر به اینجا آمده بودند: از شب قبل هیجان مسابقه جمع خانواده را تنها به یک گفت‌وگو مجبور کرده بود: اینکه کدام اسب زودتر از خط پایان می‌گذرد. این خود بحثی هیجان‌انگیز را به دنبال دارد که همه اهالی خانه در آن شرکت می‌کنند و پیر و جوان آنچه را از اسب‌ها می‌دانند با دیگران به اشتراک می‌گذارند. شب قبل از مسابقه، شب بحث‌های دنباله‌دار است اما وقتی صبح می‌شود، نخستین چیزی که از همدیگر می‌پرسند این است که خواب برنده شدن کدام اسب را دیده‌اند؟ این زندگی ترکمن‌ها قبل از هر دوره کورس است: چه در گنبد باشد، چه آق قلا و بندر ترکمن. گنبد کاووس اما پایتخت اسب ایران است: هر بهار و پاییز سالی دوبار کورس اسب‌دوانی در آن برگزار می‌شود. اسب نزد ترکمن‌ها اما جایگاه ویژه‌یی دارد تا جایی که در خانه‌ها و مغازه‌ها تصاویری از اسب‌های اسطوره را که در سال‌های گذشته به مقام قهرمانی رسیده‌اند می‌توانی ببینی. کورس اسب گنبد از نظر هیجان و تعداد تماشاگر از بزرگ‌ترین اجتماعات ورزشی ایران است، حتی بالاتر، در تمام طول هفته مردم منطقه تنها یک حرف دارند و آن اینکه در دور بعد چه اسبی برنده می‌شود. داستان اسب، کورس گنبد و ترکمن‌ها در رگ و ریشه این مردم وجود دارد و چیزی نمی‌تواند این سه‌گانه را از بین ببرد.

رشید؛ مربی قهرمان

باران آمده و هوا به‌شدت سرد بود، اسب‌ها را در کاوری پهن و کلفت پیچیده بودند اما در پس این آرامش ظاهری، شورشی درونی در اسب، سوار، مربی و مالک نهفته است. هیچ فکری جز خط پایان نیست. رقابتی سنگینی در جریان است و بهترین اسب‌های ایران در هفته هشتم کورس گنبد حضور دارند. «رشید ایری» مربی مشهوری در ترکمن صحراست: مربی بزرگی که اسب‌های قهرمان زیادی را مربیگری کرده است. ریزنقش است که نشان از روزگاری دور دارد که او چابک‌سوار بود و میدان اسب‌دوانی را مقهور هنرنمایی خود می‌کرد. استاد رشید در مجاورت دشت عظیم سرسبزی که کوه‌ها پشت آن مثل نقاشی بزرگی روی بوم طبیعت کشیده شده است، اسب‌ها را تمرین می‌دهد. او در هفته هشتم دو اسب دارد که هر دو از بهترین‌ها هستند. صبح‌های زود وقتی که هنوز آفتاب در بازی شب و روز بیرون نیامده است، اسب‌ها را روانه دشت کرده و با آنها تمرین می‌کند. رشید نماد دوستی اسب و ترکمن‌هاست. برادرش و پسرش نیز او را کمک می‌کنند. روی دیوار خانه‌اش تابلویی قرار دارد که اسبی در حال دویدن است و این حدیث نبوی که «تا رستاخیز در پیشانی اسب خیر و برکت وجود دارد» نوشته شده. به‌خاطر همین است که رشید وقتی اسب را می‌بیند بر پیشانی او دست می‌کشد. رشید در روز هشتم مسابقه اما مربی برنده میدان بود. اسب اولش که اول شد و اسب دومی نیز، به مقام دوم رسید.

داستان ریوها

کورس این هفته اما یک اتفاق بزرگ برای اسب‌دوانی ایران را به‌همراه داشت. در اسب‌دوانی ایران باشگاه‌های ورزشی خصوصی به‌عنوان مالکین اسب‌ها بسیار مهم هستند. باشگاه پرورش اسب رادان یکی از باشگاه‌های تاثیرگذار در صنعت اسب ایران است. اسب‌های آنها با برند «ریو» در مسابقات شرکت می‌کند. در این هفته اما «ریوکین» توانست صدمین قهرمانی آنها را در کورس سوم به‌دست بیاورد. «ریودژ» اسب دیگر اما در کورس هفتم دوم شد. رشید ایری، مربی ریوهاست و حمید رادان مالک آنها. جشن قهرمانی زمانی برگزار شد که در کورس سوم رقابتی تنگاتنگ میان دو اسب «فینیش لاین» و «ریوکین» در جریان بود و تنها یک دهم ثانیه بود که صدمین قهرمانی ریوها را رقم زد. حمید رادان می‌گوید: «از زمانی که ما باشگاه اسب‌دوانی خودمان را تاسیس کردیم این برای نخستین بار است که یک مرکز تولید اسب توانسته در طول ١٠ سال، ١٠٠ قهرمانی را به‌دست بیاورد. من از این جهت خوشحال هستم که اسب ما تولید ایران است و در این اینجا به دنیا آمده است». از او می‌پرسم که وضعیت اسب‌دوانی ایران چگونه است، می‌گوید: «وضعیت رو به بهبود است. رییس فدراسیون آقای دکتر خلیلی آشنایی خوبی به مقوله اسب دارند و با برنامه‌یی که دارند روزهای خوبی برای اسب‌دوانی ایران پیش‌بینی می‌کنم». ٢٠٠ متر به پایان خط پایان، نقطه جوش هیجان است. جمعیت به طرف موانع نرده‌یی جایگاه هجوم می‌برند و اسم اسبی را که آن را پیش‌بینی کرده‌اند با فریاد صدا می‌کنند. هلهله جماعت تماشاچی اسب را به حال می‌آورد و می‌داند که تا آخر خط راهی نمانده و باید همه توانش را در پاهایش جمع کند و بدود. ریو کین و فینیش لاین دو اسبی بودند که شاید فریاد جمعیت را گوش می‌دادند و این ریو بود که لحظه پایان را رقم زد. تماشاچیان دو گروه شدند: گروهی خوشحال و عده‌یی مغموم اما وقتی شنل ویژه ١٠٠ قهرمانی روی ریو کین افتاد دوباره میدان شاد شد و باز هم هلهله و شادی به میدان بازگشت.

پایتخت ایران

کورس گنبد، در بزرگ‌ترین میدان اسب‌دوانی ایران برگزار می‌شود. باران زمین را به‌شدت گلی کرده ولی جمعیت عظیمی به‌سوی جایگاه بزرگ کورس می‌روند. در این هفته ٥٣ راس اسب در ٧ دور رقابت برای ٥٣٢٠٠ میلیون تومان جایزه نقدی رقابت می‌کنند. کورس اول، ویژه اسب ترکمن است. بوسفالوس اسکندر و جهان‌پیمای ناپلئون، نمونه‌هایی از اسب‌های ترکمنی هستند که پای به فتوحات زیادی گذاشتند. جمعیت زیادی در حالی که هنوز مسابقه اول که ویژه اسب‌های ترکمن است در محوطه سکوها و حتی گوشه و اطراف جمع شده‌اند و برگه اطلاعات این هفته که نام اسب‌ها، مربی، پدر و مادر اسب‌ها و مالکین آن را نوشته‌اند با هم مرور و حتی گاهی با یکدیگر بحث می‌کنند. زیر سکوهای استادیوم جمعیت عظیمی جمع شده‌اند که به باجه‌های پیش‌بینی می‌روند تا آنچه را از شب قبل در خانه با یکدیگر به اشتراک گذاشته‌اند در باجه‌ها پیش‌بینی روی کاغذ بیاورند. روی سکوها، سمت چپ پیرمردها و بزرگ‌های ترکمن صحرا نشسته‌اند: جایی که روزگاری وقتی جوان‌تر بودند با هیجان امروز جوان‌ها در بحث‌های مشترک و پیش‌بینی‌ها شرکت می‌کردند. حالا آنها کارشناسان اسب هستند. میدان کورس گنبد اما نسبت به سال‌های گذشته بهتر شده و پستی و بلندی‌های میدان گرفته شده است. مهندس حکیم ایگدری، مدیر مجموعه اسب‌دوانی گنبد می‌گوید: «پیست تاکنون خاکی بود و با اندک بارندگی مسابقات لغو می‌شد و با مشکلات زیادی مواجه بودیم. اما با زیرسازی که صورت گرفت و با رعایت زیرسازی و ماسه‌یی شدن پیست، اسب‌ها شرایط بهتری در مسابقات خواهند داشت و برای چابکسواران نیز بهتر می‌شود.» مجموعه اسب‌دوانی گنبد نیاز به بازسازی و مرمت دارد اما شاید یکی از مشکلاتی که این مجموعه مثل بسیاری از مجموعه‌های ورزشی دیگر دارد این است که شرکت تجهیز و توسعه نگهداری اماکن ورزشی اهمیت حضور این همه عاشق ورزش اسب‌دوانی را درک نمی‌کند. در این میان اما مهندس خراسانی معاونت اسب‌دوانی اما مسوول همه کورس‌های ایران است که روی کورس گنبد نیز نظارت ویژه‌یی دارد و در کنار او عوامل اجرایی زحمات زیادی برای بهتر شدن کورس می‌کشند.

ستاره والیبال و اسب دوانی

گنبد در کنار آثار تاریخی‌اش و مردم خونگرم ترکمن و دیدنی‍هایش با دو ورزش مانوس است: اسب و والیبال. حالا اما نماد والیبال گنبد فرهاد قائمی است که اتفاقاً از خانواده‌یی اسب‌دوست هم هست. پدربزرگ و پدرش از اسب‌داران معروف کورس گنبد بودند. او که همین چند ماه پیش بعد از قهرمانی در بازی‌های آسیایی از دوست پدربزرگش حمید رادان اسب بی‌نظیری به‌نام ریو ونتورا هدیه گرفت، در کورس هشتم هم حضور داشت و اتفاقاً در جشن قهرمانی ریوها شرکت کرد. قائمی در کورس چهره‌یی شناخته شده است و مردم بسیار او را دوست دارند. ضمن اینکه او به «اعتماد» گفت اسبی که از آقای رادان هدیه گرفته در کورس بهاره سال بعد شرکت می‌کند. فرهاد قائمی را باید یکی از مالکان اسب سال بعد کورس گنبد دانست.

روزنامه اعتماد، شماره 3127، دوشنبه 17 آذر 93، صفحه 15 (ورزشی)

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و ششم آذر 1393ساعت 22:43  توسط حکیم قارقی  | 

ترکمن‌ها از 6 هزار سال پیش در منتهاالیهن منطقه شمالی سواحل دریاچه اشیق گل، در کنار مسیر دریا و رود جیحون اقامت داشته‌اند. محدوده ترکمنستان کنونی که از دیرباز مسکونی بوده است، همواره جزئی از حکومت‌های ایران یا کوشانیان سعدی (حکام آسیای مرکزی و بخشی از افغانستان فعلی) بوده و از وجود..................


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه هفتم مهر 1393ساعت 21:51  توسط حکیم قارقی  | 

اولین تصویر حرفه‌ای از جانور کمیاب سرزمین ایران در «شرق»

روباه ترکمنی یکی از چهار گونه روباه‌های ایران است؛ روباه کمیابی که تاکنون هیچ تصویر حرفه‌ای از آن به ثبت نرسیده بود. با این حال خردادماه امسال فریبرز حیدری، عکاس حیات‌وحش نخستین تصاویر از این روباه را به ثبت رساند. که یکی از این تصاویر نادر را برای انتشار در اختیار «شرق» قرار داد. حیدری 19 سال است که.....................


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه بیست و هشتم شهریور 1393ساعت 16:58  توسط حکیم قارقی  | 

جلوه‌گری البسه سنتی ترکمن در بازار مد و پوشاک

رنگ‌ها چشمت را خیره می‌کنند. نشسته‌اند در دل طرح‌ها و جان داده‌اند به پارچه. مدل‌ها ساده‌اند و بی‌پیرایه؛ تصویر بی‌آلایشی از دشت‌های بی‌کران، افق رنگارنگ و برق آفتاب روی یال اسب‌های وحشی را در نگاهت می‌نشانند. این، لباس ترکمن است؛ اصیل و زیبا. برش‌ها در عین سادگی، چشمگیر هستند و در نوع خود منحصربفرد.................


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه بیست و سوم خرداد 1393ساعت 22:22  توسط حکیم قارقی  | 

برای دعوت از او، نیازی به برنامه‌ریزی نبود. بعد از فرو ریختن دروازه زنیت، این ابرقدرت لیگ روسیه، به دبی رفت و سپس راهی ایران شد. برای استراحتی کوتاه و دید و بازدیدی تازه کردن. از این رو روز تعطیلی، چند ساعتش را اختصاص داد به حضور در ایران ورزشی. همراه با رضا ناصحی آمد، چپ پای......................


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1393ساعت 1:0  توسط حکیم قارقی  | 

گفت: «بچه‌هام بزرگ شدن»، فکر کردم منظورش این است که فرزندانش رفته‌اند سر خانه و زندگی خودشان! اما وقتی ادامه داد: یکیشان اول ابتدایی است و دیگری ششم! فهمیدم که بزرگ شدن بچه‌ها برای یک مادر کارمند و مدیر، متفاوت از تصور دیگران است. «یکیشان اول ابتدایی است و دیگری ششم» یعنی.........................


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم اردیبهشت 1393ساعت 22:51  توسط حکیم قارقی  | 

توسعه در بهترین نقطه ساحلی گلستان متوقف شده است
بر اساس قرارداد 45 ساله بین شهرداری و سازمان مناطق گردشگری گلستان قرار بود در ساحل بندرترکمن دهکده گردشگری ساخته شود، اما 7 سال است که آب از آب تکان نخورده و فقط  دو طرف، یکدیگر را به انجام ندادن تعهدات متهم می‌کنند. در این میان هدف اصلی یعنی توسعه شهر و...............


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه ششم اسفند 1392ساعت 1:13  توسط حکیم قارقی  | 

روستایی تاریخی در شمال شرق ایران، مجموعه‌ای بکر از تاریخی ٧٥٠٠ ساله، باقی مانده‌هایی از آجرهای قرمز روی دو تپه دورانی و تصویرهایی به‌جا مانده از تاخت و تاز اسبان ترکمن و زنان و کودکان چشم بادامی. اینجا محل زندگی ساده و ایلیاتی خانوارهای ترکمن از قوم «قُجُق» است که در نزدیکی مرز......................


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام دی 1392ساعت 0:2  توسط حکیم قارقی  | 

صدای گردشگران در برج قابوس نمی‌پیچید

ماموریتی کاری فرصت دیدار از شهر گنبدکاووس را فراهم آورد؛ شهری که یکی از تاریخی‌ترین برج‌های جهان را در دل خود جای داده، برجی که در عین سادگی به اعتقاد برخی بهترین سازه معماری جهان است. بنایی 1007 ساله به ارتفاع یک آپارتمان 20 طبقه که فقط با آجر و ملات ساخته شده و قرن‌هاست.........................


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه بیستم دی 1392ساعت 22:58  توسط حکیم قارقی  | 

این شهر 32 هزار نفری از کمترین امکانات برخوردار است

آق قلا با وجود این که نزدیک‌ترین شهر به گرگان مرکز گلستان است و شانس زیادی برای توسعه یافتن دارد، اما متأسفانه از توسعه عقب مانده و این موضوع برای مردم منطقه به یک مسأله تبدیل شده است. آق‌قلا با 32 هزار نفر جمعیت، یکی از زیباترین شهرهای ایران است که رودخانه پر آب گرگانرود با پیچ‌و‌خم‌هایش..................


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه هجدهم دی 1392ساعت 21:23  توسط حکیم قارقی  |